नेपाली समय:
अडियो सेवा
मोडेल
नेपाली पात्रेा
अन्य
राष्टिय स्तरका लिकं
सामाचार
Oct 26, 2017
मधेसको साँस्कृतिक पर्र्व सामा – चेकवा’ ,छठ् लक्षित कारोबार ३० प्रतिशतले बृद्धि
 मधेसको साँस्कृतिक पर्र्व  सामा – चेकवा’

लहान, ८ कात्तिक । मधेशी संस्कृतिको विशिष्ट स्थान रहेको सांस्कृतिक पर्व सामा चेकवा विधिवत रुपमा शुरु भएको छ । हिन्दुहरुको प्राचिन ग्रन्थ महाभारत र बाल्मीकि रामायण यस संस्कृतिको वारेमा स्पष्ट रुपमा उल्लेख गरिएको पाईन्छ ।  यही संस्कृतिसँग जोडिएको धार्मिक अनुष्ठानको प्रतिक भाई वहिनीबीचको पवित्र प्रेमको रुपमा प्रसिद्धि पाएको पर्व हो, सामा चेकवा पर्व । यसको प्राचिनता द्वापर युगदेखि नै चलिआएको छ । 
सामा चेको समा चको अहियै हो ........सवरंग पटिया ओछविह हो........... आई पटियापर सव जन बैठिहि हो .......... सामा चेकवा पर्वको प्रारम्भसँगै मधेशी समाजमा यस्तै कोकिल गीत गुञ्जिरहेको हुन्छ । मधेशको संस्कृति  लोकगीतमा अमृतवास हुन्छ जहाँ माटोको मिठो सुगन्ध भेटिन्छ । 
कार्तिक मास लोेहार आलेला, चलु सामा खेलन.........कथिके सामा चेकवा वनेला कथिके सोलह श्रृंगार सजेला चलु सामा खेलन..................
सामा चेकवा पर्व सुरु भएपछि ग्रामिण क्षेत्रको घर दैलोमा यस्ता गीतहरु गुञ्जिरहेका हुन्छन । साँकृतिक धरोहरको रुपमा रहेका मधेशमा शताब्दीऔंदेखि शहरी ग्रामिण क्षेत्रका साना केटाकेटिदेखि लिएर उमेर पुगेका महिलाहरुसम्म सामा चेकवा पर्व बडो निष्ठापूर्वक मनोरञ्जन गरी मनाउने गर्दछन् । कार्तिक पंचमिदेखि कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाको दिनसम्म मनाउने यो पर्व बहिनीले भाइको दीघायूको लागि अटुट आस्था र श्रद्धाका साथ मनाउने गर्दछन् । 
काँचो माटोवाट वनेको मानव आकृति पशुपंक्षिको आकृति काँचो रह्यो भने यसलाई सामा भनिन्छ । सामा भगवान श्रीकृष्ण र जाम्बबतीको छोरा थिइन । शकुन्त पंक्षिको रुपमा बहिनीले भाईको दीर्घायू र कल्याणको लागि यो पूजा गर्दछिन । छठको शुरुवातको दिनदेखि निष्ठापुर्वक यसको पुजा आरम्भ हुन्छ । राती राती छरछिमेकका महिलाहरु एकठाउँमा भेला भई ढक्कीमा सामा चेकवा लगायत अन्य मूर्तिहरु सजाएर दियो वाली यसरी गीत गाउँदै यो पर्व मनाउँछन् ।
कोनै भैया रोपलक वेली चमेली
कोने भैया रोपलक गुलाब गे माई,
सामा दाइके सोलहो श्रृंगर गे माई,
पदमपुराणमा उल्लेख भए अनुसार भगवान श्रीकृष्णको छोरीको नामा सामा (साम्य) थियो । र त्यही बृन्दावनमा चक्रावत (चेकवा) नाम गरेको एउटा सुन्दर कुमार वन्दथ्यो । सामा र चक्रवात एक आपसमा प्रेम गर्दथे । त्यहीं राज्यको शोषक चुडक (चुग्ला) पनि सामालाई चाहन्थ्यो । तर सामाले चुडकको प्रेम प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेपछि दुष्ट चुडकले सामा र चक्रवातको प्रेम प्रसँग भगवान श्रीकृष्णलाई सुनाईदिन्छ । सोहि कुरालाई लिएर भगवान श्रीकृष्णले आफ्नी छोरी सामालाई चरा वन्ने सराप दिनुहुन्छ । सराप पाउने  वित्तकै सामा चरीको रुप धारण  गर्छिन र उडेर बृन्दावनतर्फ जान्छिन । सामा चरी भइसकेकी थाहा पाएपछि प्रेमी चक्रवात सामाको वियोगमा स्वेच्छाले चाराको रुपधारण गर्न पुग्छन । 
भगवान श्रीकृष्णको छोरा साम्य राजधानी मथुरा फर्केपछि वहिनी सामा बुवाको सरापले चरी रुपधारण गरेकी थाहा पाए र बुवा श्रीकृष्णसँग क्षुब्ध भई सामा (श्यामा) तथा चेकवा –चक्रवात)लाई पुनः मनुष्य रुपमा फर्काउन बृन्दावनमा घोर तपस्या गर्न थाल्छन् ।
उता चुडकका करण सामाले दुःख पाएको भनी मथुराका सवैले चुडकलाई समातेर उसको मुख र जुंगामा आगो लगाइदिन्छ । आफूमाथि मथुरावासीले गरेको अन्याय सहन नसकी  चुडकले पुरै बृन्दावनमा आगो लगाइदिन्छ । त्यहीवेला साम्यले गरेको घोर तपस्यावाट ठूलो हुरी वताससँगै भयंकर पानी पर्दछ । उक्त हुरी वतासले बृन्दावनको रुख ढलेर चुडकको जीउमा पर्दछ । चुडक त्यही रुखवाट किचिएर मर्दछ । 
यता साम्यको तपस्यावाट खुशी भएर भगवान विष्णुले पुनः मनुष्य रुमा आउने वरदान दिएपछि सामा र चेकवा फेरी मनुष्यको शरीर धारण गर्दछन् । त्यहि वेला सामाले भनेकी थिइन – मेरा भाईले मलाई उद्धार गरे जस्तै जुन बहिनीले माटोको सामा चेकवा वनाएर यो पर्व मनाउँछन् उसको भाइको दीर्घायू हुनेछ । त्यही परम्परा अनुरुप यो पर्व मनाउन थालिएको हो ।

छठ् लक्षित कारोबार ३० प्रतिशतले बृद्धि
लहान, ८ कात्तिक । लहानक्षेत्रमा छठ् पर्वको लागि अन्तिम हाटबजार सोमवार लागियो । लहानलगायत गाढा, ढोढना, गोविन्दपुर, भोटिया टोललगायतको हाटबजार मंगलबारसम्म अन्तिम कारोबार भएको छ । करिब सत्तादेखि लाग्दै आएको छठ् लक्षित हाटबजारमा तीन करोड २५ लाखबढीको कारोबार भएको लहान उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुनिल महतोको दावीको छ । विगत बर्ष भन्दा यस बर्ष लहान बजारमा ३० प्रतिशतले बढी कारोबार भएको छ । विगतमा छठको अवसरमा अढाई करोडको कारोबार भएर यस बर्ष ७५ लाख बढीको कारोबार भएको छ । 
बजारमा छठ पर्वका अवसरमा उपयोग गरिने वस्तुको मूल्य आकासिएपछि उपभोक्ता मारमा परेका छन् । मूल्य बृद्धिकै कारण कारोबारमा समेत बृद्धि भएको छ भने छठ् पूजा गर्ने संख्याको वृद्धिको कारण समेत विगतको भन्दा यस बर्षको कारोबार उच्च रहेको व्यापारीहरु बताउंछन् । छठ पर्वमा पर्सादको रुपमा प्रयोग हुने केरा, नारिवल, उखु, मुला, कागती, स्याउ, सुन्तला, सख्खरका साथै बाँसबाट बनेको नाङलो, कोनियाँ र माटाको भाँडाकुडालगायत समानको मूल्य बृद्धि भएको छ ।  लहानबाट नाडगलो, डकिया, कोनियालगायतको समाग्री भारततर्फ समेत जाने गरेको छ ।
यस्ता सामग्रीको मूल्य बढाइए पनि त्यसको नियन्त्रण गर्न सम्बन्धित निकायले कुनै चासो नदेखाएको स्थानीयवासीको गुनासो छ ।  चाडपर्वको मौका छोपेर बजारमा व्यापारीले सामानको मूल्य मनपरी ढङ्गले बढाइए पनि अनुगमन गरी कारबाही गर्ने निकाय मुकदर्शक बनेको लहान २ का रामपृत महतोको आरोप छ ।  
सूर्यको अराधना गरी मनाइने यो पर्वको तयारी सिरहामा तीव्र भएको छ । विजयदशमी र दिपावली सकिएपछि स्थानीयवासी छठ पर्वका लागि ताल तलाउ, खोला र नदी सरसफाइ गर्न र पूजाघाट बनाउन व्यस्त भएका छन् ।उनीहरुले सिरहाको प्रमुख जलाशय, पोखरी किनारमा पूजाघाट बनाएर सजाउने कामलाई तीव्रता दिएका छन् ।


प्रतिक्रिया पठाउनुस्
नाम
ईमेल
ठेगाना
प्रतिक्रिया
क्याप्चा   [Reload Image]
 
 

प्रतिक्रियाहरु



अरु समाचारहरु

hama TMT
बिचार/ब्लग
समाजिक परिचालक समायोजन समस्या कि उपलब्धी ?
 चन्दन कर्ण, बर्तमान अवस्थामा मुलुक लोकतान्त्रिक गणतन्त्र सहित सघिंय संरचनामा प्रविष्ट भइसकेको छ । विगत २० वर्षको दिशाहिन र गतिहीन यात्रा गर्दै आएको विकासले थुप्रै आरोह र अवरोह सहितको बाटोहरु पार
हजारौ ढुंगेलहरूमा समर्पित
                           रामेश्वर यादव  जनताको रोटी खाएर हतियार उठाउनु धोका हो, यदि उठाउने हो भने जनताको मुक्ति बिना हतियार बिसाउनु
फिचर
moment1
 लहान, २७ फागुन । आज ( फागुन २७ गते शुक्रवार) सार्वजनिक गरिएको सिरहाको स्थानीय निकायको विवरण यस प्रकार रहेको छ । सिरहाको गाढा र गोविन्दपुर मलहनिया गाविसलाई लहान नगरपालिकामा समायोजन
moment1
  लहानमा बालिकामाथी प्रहरीको प्रहार, एमाले  समर्थकलाई समाजिक वहिष्कारको चेतावनी र गृहमन्त्रीलाई प्रहरी प्रमुखको मुखामुख जवाफ लहान, २५ फागुन । सप्तरीमा प्रहरीद्वारा गरिएको नसंहारको विरोधमा आज लहानमा गरिएको बन्दको क्रममा दूई बालिका
moment1
  ‘कटि ना जिनगिया अब तोहरा बिन,सपना अधुरा हमरा रहि जाई,ऐसे बहुत सारे गीतो से युवाओं के दिल और दिमाग मे खलबली मचा देती हैं.ये चर्चित नवकली जो धार्मिक और आधुनिक
moment1
 लहान, ६ मंसिर । समाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण कार्ड पुरानै रहेकोले लहान ४ की ७३ बर्षीया देवकीदेवी ठाकुर बरहीले ज्येष्ठ नागरिकले पाउंने भत्ताबाट बंचित हुंदै आएकी छीन् । देवकी एकल

अन्तर्वार्ता